Rozwód bez orzekania o winie to najczęściej wybierana forma zakończenia związku małżeńskiego w Polsce. Choć rozwód jest trudnym doświadczeniem emocjonalnym, jego uproszczona forma – rozwód za porozumieniem stron – pozwala małżonkom na szybkie, mniej stresujące zakończenie wspólnego życia.
Czym jest rozwód bez orzekania o winie?
Zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, sąd może orzec rozwód, jeżeli między małżonkami doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Rozwód bez orzekania o winie oznacza, że sąd w wyroku nie wskazuje, który z małżonków ponosi odpowiedzialność za rozpad małżeństwa. W praktyce oznacza to, że żadne z małżonków nie jest uznane za winne.
Aby orzec rozwód bez orzekania o winie, konieczne jest żądanie obojga małżonków, które najczęściej jest składane wspólnie podczas rozprawy. Nie istnieje jednak formalna możliwość złożenia wspólnego pozwu – pozew o rozwód składa jedna ze stron, a druga wyraża zgodę w odpowiedzi na pozew lub podczas rozprawy.
Pozew o rozwód bez orzekania o winie – jak go przygotować?
Pozew rozwodowy bez orzekania o winie musi spełniać określone wymogi formalne. W treści pozwu o rozwód bez orzekania o winie należy zawrzeć:
- dane powoda i pozwanego (imiona, nazwiska, adresy, PESEL),
- oznaczenie sądu właściwego – będzie to sąd okręgowy właściwy dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków (jeśli nadal tam mieszka jedno z nich),
- wniosek o rozwiązanie małżeństwa bez orzekania o winie,
- wskazanie sytuacji dotyczącej małoletnich dzieci, jeśli małżonkowie je posiadają (alimenty, władza rodzicielska, miejsce zamieszkania dziecka, kontakty z dzieckiem),
- informacje o majątku wspólnym, jeżeli ma być dokonany podział majątku w ramach postępowania rozwodowego.
Do pozwu należy dołączyć zupełny odpis aktu małżeństwa, odpisy aktów urodzenia dzieci, dowód opłaty sądowej (600 zł) oraz odpis pozwu dla drugiej strony.
Rozprawa rozwodowa bez orzekania o winie – przebieg i czas trwania
Rozprawa rozwodowa bez orzekania o winie jest zazwyczaj krótka i spokojna. W przypadku braku sporów co do alimentów, dzieci czy majątku, orzeczenie rozwodu może zapaść już na pierwszym posiedzeniu. Czas oczekiwania na rozprawę zależy od obłożenia sądu, ale najczęściej wynosi od kilku tygodni do trzech miesięcy.
Sąd obligatoryjnie przesłuchuje oboje małżonków, aby potwierdzić, że doszło do trwałego i zupełnego rozkładu pożycia małżeńskiego. W przypadku rozwodu bez orzekania o winie i braku małoletnich dzieci sąd często nie przeprowadza innych dowodów ani nie przesłuchuje świadków.
Alimenty w przypadku rozwodu bez orzekania o winie
W rozwodzie bez orzekania o winie występują dwa rodzaje alimentów:
- Alimenty na małoletnie dzieci – sąd zawsze orzeka o ich wysokości. Obowiązek alimentacyjny dotyczy zarówno matki, jak i ojca dziecka, proporcjonalnie do ich możliwości finansowych.
- Alimenty od byłego małżonka – sąd może je zasądzić tylko wtedy, gdy małżonek ubiegający się o alimenty znajduje się w niedostatku. Oznacza to brak środków na zaspokojenie podstawowych, usprawiedliwionych potrzeb życiowych.
W przypadku rozwodu z orzekaniem o winie alimenty mogą być przyznane nawet bez niedostatku – wystarczy istotne pogorszenie sytuacji majątkowej małżonka niewinnego. Rozwód bez orzekania o winie wyklucza taką możliwość, co warto uwzględnić, rozważając formę rozwodu.
Rozwód bez orzekania o winie a dzieci
Jeśli małżonkowie posiadają małoletnich dzieci, sąd rozwodowy musi rozstrzygnąć kwestie dotyczące:
- władzy rodzicielskiej,
- miejsca zamieszkania dziecka,
- kontaktów z drugim rodzicem,
- alimentów.
Niezależnie od rodzaju rozwodu, sąd kieruje się przede wszystkim dobrem dziecka. Czasami zasięga opinii biegłych psychologów lub opiniodawczych zespołów sądowych. Możliwa jest też opieka naprzemienna – dziecko mieszka na zmianę u obojga rodziców, a obowiązek alimentacyjny może być wówczas wyłączony.
Podział majątku przy rozwodzie bez orzekania o winie
Majątek wspólny małżonków może być podzielony już w wyroku rozwodowym, jeśli nie wydłuży to postępowania. Warunkiem jest zgodne stanowisko stron i gotowy plan podziału. Najczęściej jednak podział majątku następuje po rozwodzie, w osobnym postępowaniu sądowym lub w drodze ugody.
W skład majątku wspólnego wchodzą m.in. nieruchomości, ruchomości, oszczędności, udziały w firmach, nabyte w trakcie trwania małżeństwa. Długi, np. kredyty hipoteczne, nie są przedmiotem podziału – odpowiedzialność za nie reguluje prawo bankowe lub odrębne przepisy.
Konsekwencje rozwodu bez orzekania o winie
Korzyści:
- Szybsze postępowanie – często kończy się na jednej rozprawie,
- Mniej stresu – brak konieczności udowadniania winy, przesłuchiwania świadków,
- Niższe koszty – mniej dokumentacji, krótszy czas trwania procesu,
- Lepsze relacje po rozwodzie – co jest szczególnie ważne w przypadku wychowywania dzieci.
Wady:
- brak możliwości uzyskania alimentów bez niedostatku,
- brak satysfakcji dla strony niewinnej (jeśli była skrzywdzona),
- brak sądowego wskazania, kto był winny rozpadu małżeństwa.
Pomoc prawna przy rozwodzie bez orzekania o winie
Choć rozwód za porozumieniem stron jest prostszy niż rozwód z orzekaniem o winie, warto skorzystać z usług doświadczonej kancelarii prawnej. Adwokat pomoże przygotować pozew, wyjaśni możliwe scenariusze, zabezpieczy interesy klienta w zakresie alimentów, opieki nad dziećmi i majątku wspólnego.
Podsumowanie
Rozwód bez orzekania o winie to rozsądne rozwiązanie dla tych małżonków, którzy chcą szybko i pokojowo zakończyć swoje małżeństwo. Pozwala ono ograniczyć konflikty, oszczędzić czas i pieniądze, a także zachować relacje – co jest nieocenione w przypadku wspólnego wychowywania małoletnich dzieci. Mimo uproszczonej procedury warto skonsultować się z prawnikiem, który profesjonalnie poprowadzi przez proces, dbając o interesy klienta zarówno na etapie składania pozwu, jak i podczas rozprawy sądowej.
